Bài 4. Phong Thủy Nhà Ở - Âm Dương – Ngũ Hành – Vận khí
Phần I: Dẫn nhập – Phong thủy trong hệ tư tưởng Đông phương
“Thiên địa chi đại đạo, nhân cư kỳ trung; thị cố thiên hành kiện, quân tử dĩ; địa thế khôn, quân tử dĩ hậu đức tải vật.”
(Kinh Dịch – Quẻ Càn & Khôn)
Từ thuở sơ khai, khi con người còn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào thiên nhiên, việc tìm một nơi cư ngụ an ổn đã là một nhu cầu tất yếu và thiêng liêng. Dần theo dòng chảy văn hóa và minh triết, nhu cầu ấy không chỉ dừng ở chỗ “trú ngụ” mà còn hướng đến sự “hòa hợp với trời đất” – đó chính là cái gốc của phong thủy học.
Trong văn minh Đông phương, phong thủy không phải là thuật bói toán, càng không phải là hình thức thần bí mê tín. Phong thủy là một hệ thống tri thức cổ xưa, xuất phát từ quan sát vận hành của thiên nhiên, vũ trụ, từ đó quy nạp thành nguyên lý về mối quan hệ giữa thiên – địa – nhân.
Phong thủy, theo nghĩa gốc là gió và nước – hai yếu tố vừa hữu hình vừa vô hình, là biểu tượng cho khí lưu và dòng chảy năng lượng trong tự nhiên.
Trong sách “Táng thư” của Quách Phác đời Tấn, phong thủy được định nghĩa:
“Tàng giả, tàng chi hữu đạo dã. Thành tàng chi đạo, đương tầm sinh khí, sinh khí hành hồ địa trung, phát hồ hình thế…”
(Tạm dịch: Chôn cất phải theo đạo lý. Đạo lý ấy chính là tìm sinh khí. Sinh khí lưu hành trong lòng đất, phát ra theo hình thế đất.)
Từ nền tảng đó, phong thủy phát triển không chỉ trong âm phần (mộ phần) mà còn ở dương trạch – tức nhà ở của người sống. Người xưa tin rằng, một ngôi nhà nếu được thiết kế, bố trí hài hòa với âm dương – ngũ hành – vận khí thì người cư ngụ trong đó sẽ an cư, hưng vượng, phúc trạch lâu dài. Ngược lại, nếu trái với quy luật trời đất, tất dễ sinh trệ khí, thoái vận, xáo trộn tinh thần.
Phong thủy – không phải sự mê tín, mà là khoa học cổ học về sự hài hòa
Trong quan niệm phương Đông, đặc biệt là hệ tư tưởng Trung Hoa – Việt Nam cổ đại, mọi sự vật đều vận động trong mối quan hệ nhân – thiên – địa. Phong thủy chính là nghệ thuật bố trí không gian sống sao cho hợp với đạo trời, đạo đất, và đạo người.
Tuy phương Tây có khoa học kiến trúc, khí hậu học, địa chất học... nhưng phương Đông lại tổng hợp chúng thành một hệ triết lý thống nhất: đó là Phong thủy học.
Phong thủy bao gồm:
-
Âm Dương – đối lập mà hòa hợp, động mà tĩnh, sáng mà tối, nam mà nữ
-
Ngũ Hành – Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ tương sinh – tương khắc
-
Vận khí – dòng khí lưu động theo thời gian (Tam nguyên Cửu vận) và không gian (hướng khí, long mạch)
-
Hình thế – thế đất, thế núi, dòng sông, hướng gió, bố cục căn nhà
Phong thủy nhà ở là gốc của gia đạo – sự nghiệp – nhân duyên
Người xưa quan niệm: “Dục tu kỳ thân, tiên chỉnh kỳ gia” – muốn tu thân, trước hết phải sửa nhà. Nhà là nơi khí tụ, mệnh hợp; là nơi dưỡng sinh khí, hóa sát khí. Một người sống trong ngôi nhà đúng phong thủy sẽ:
-
Tâm an, trí sáng
-
Gia đạo yên ổn, ít bệnh tật
-
Sự nghiệp hanh thông, đối nhân xử thế thuận lợi
-
Hôn nhân, con cái, học hành thuận hòa
Phong thủy không thể thay đổi số mệnh (mệnh sinh ra từ giờ – ngày – tháng – năm sinh), nhưng có thể cải biến vận mệnh (tức sự thăng trầm từng thời kỳ), bởi vận là sự chuyển động, là sự hòa hợp giữa con người với môi trường.
Chính vì thế, phong thủy không phải “thuật đổi số mệnh” – mà là nghệ thuật “kết duyên thuận thời vận” với trời đất.
Từ âm phần đến dương trạch – từ cá thể đến cộng đồng
Ban đầu, phong thủy được dùng chủ yếu trong âm trạch – tức mộ phần. Người xưa tin rằng: mồ mả tổ tiên yên ổn, sinh khí phát thì con cháu đời sau mới hưng vượng. Nhưng sau này, Dương trạch phong thủy (tức nhà ở) mới thực sự ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống con người hằng ngày.
Người sống cần:
-
Khí trời: để thở
-
Địa khí: để sinh sống
-
Không gian: để tương tác
-
Thời vận: để hành động
Tất cả những yếu tố ấy được gói gọn trong phạm trù: Phong thủy nhà ở.
Kết cấu tổng thể của phong thủy nhà ở chính tông
Một hệ thống phong thủy chính tông bao gồm các lớp kết cấu sau:
-
Thiên thời (thời vận – đại vận – cửu vận – năm tháng ngày giờ)
-
Địa lợi (long mạch, hướng khí, địa hình – địa thế – địa chất)
-
Nhân hòa (mệnh của chủ nhân, tuổi thành viên, nhu cầu sinh hoạt)
-
Cấu trúc và bố cục (cổng – cửa – bếp – phòng ngủ – phòng thờ – cầu thang – nhà vệ sinh...)
-
Ngũ hành vật chất (vật liệu, màu sắc, hình khối, ánh sáng...)
Tất cả những yếu tố này đều vận động trong một quy luật nền tảng là Âm Dương và Ngũ Hành, kết hợp với vận khí theo thời gian (phi tinh, huyền không, tam nguyên cửu vận).
Phong thủy hiện đại – kế thừa nhưng không mê tín
Trong thời đại ngày nay, phong thủy đang bị hiểu sai theo hai xu hướng:
-
Thần bí hóa – buôn thần bán thánh: biến phong thủy thành một dạng bói toán, hù dọa, buộc người ta mua vật phẩm phong thủy vô căn cứ
-
Đơn giản hóa – duy lý cực đoan: phủ nhận toàn bộ tinh hoa phong thủy vì cho rằng nó không “khoa học phương Tây”
Thực tế, phong thủy là một khoa học cổ đại, dựa trên hàng ngàn năm quan sát thiên nhiên, môi trường, và trải nghiệm thực tế. Nó không phải là mê tín, mà là một hệ thống lý luận nhất quán, tuy mang yếu tố huyền vi nhưng lại vô cùng thực dụng nếu được hiểu đúng.
Phong thủy là hành trình "hợp thiên ý, thuận địa lý, ứng nhân tâm"
Phong thủy, nếu được ứng dụng đúng, là công cụ hỗ trợ con người sống hài hòa với vũ trụ. Một ngôi nhà đúng phong thủy không chỉ là nơi trú ngụ – mà là nơi dưỡng mệnh, nơi mà tâm hồn và thân thể con người cùng được an cư lạc nghiệp.
Đó là sự trở về với thiên địa, sống cùng với trời đất – “thiên nhân cảm ứng”, như trong triết lý Kinh Dịch từng nói.
Nhận xét
Đăng nhận xét